“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ႏွင့္ မန္းမေရြး

by ဆန္းဆန္းဦး for Food Magazine

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရအခန္းကေန ဘူးသီး၊ ခရမ္းသီး၊ ႐ံုးပတီသီး၊ ပဲသီး စတဲ့ ရာသီအလိုက္ ေပၚထြက္လာတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ ဒူးရင္း၊ မင္းဂြတ္၊ ၾကက္ေမာက္၊ လိေမၼာ္၊ ေရွာက္ခ်ိဳ၊ မာလကာ၊ ဩဇာ စတဲ့ သစ္သီးဝလံမ်ား၊ မုန္႔လင္မယား၊ မုန္႔လက္ေကာက္၊ မုန္႔ပ်ားသလက္၊ မုန္႔စိမ္းေပါင္း၊ မုန္႔ဆီေၾကာ္ စတဲ့ ျမန္မာမုန္႔ပဲသေရစာမ်ား အေၾကာင္းကို တစ္လႏွင့္တစ္လ မ႐ိုးမထပ္ရေလေအာင္ ေရးသားတင္ျပေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

          ယခုလမွာေတာ့ သေရစာမုန္႔မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက “မုန္႔ႀကိဳးလိမ္” ႏွင့္ “မန္းမေရြး” ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းကို တင္ျပေပးဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။

          ဦးစြာ “မုန္႔ႀကိဳးလိမ္” ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းတင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့-

၁။  ေကာက္ညႇင္းဆန္  –  ၄ လံုး

၂။  ငစိန္ဆန္  –  ၁ လံုး

၃။  ဆီ  –  ၂၅ က်ပ္သား

၄။  သၾကား  –  ၆၀ က်ပ္သား

၅။  ဆား  –  အနည္းငယ္တို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          လိုအပ္တဲ့ အဆာေတြစံုၿပီဆိုရင္ ေကာက္ညႇင္းဆန္နဲ႔ ငစိန္ဆန္ကို ေရာၿပီး ေရမွာ တစ္ည စိမ္ထားရပါမယ္။ မနက္ေစာေစာမွာေတာ့ ညက စိမ္ထားတဲ့ ေကာက္ညႇင္းနဲ႔ ဆန္ၾကမ္းတို႔ကို ေရာႀကိတ္ထားရပါမယ္။ ႀကိတ္လို႔ရတဲ့ မုန္႔ရည္ေတြကို မုန္႔အိတ္ထဲ ထည့္ၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ေရစစ္တဲ့အခါလည္း မုန္႔အိတ္အေပၚကေန အေလးအပင္ တစ္ခုခုနဲ႔ ဖိထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရစစ္သြားတဲ့အခါ မုန္႔ႏွစ္ေတြကို ဆား သင့္႐ံုျဖဴးၿပီး ေပ်ာ့ေနေအာင္ နယ္ရပါမယ္။

          နယ္ထားတဲ့မုန္႔ႏွစ္ေတြကို မုန္႔ရွည္ရွည္ေလးရေအာင္ လွိမ့္ၿပီး မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ေလးလို လိမ္ထားရပါမယ္။ ဆီေတြကို မုန္႔ေၾကာ္မယ့္အိုးထဲ ထည့္ၿပီး ဆီက်က္တဲ့အခါ မုန္႔အလိမ္ေလးေတြကို ထည့္ေၾကာ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ေလးေတြ နီေရာင္သန္းလာတဲ့အခါ ဒယ္အိုးထဲက ဆယ္ယူၿပီး ဆီစစ္ထားရပါမယ္။ သၾကားေတြကိုေတာ့ ေပါက္ေစးက်ေအာင္ က်ိဳထားရပါမယ္။ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ေလးေတြ ဆီစစ္ျပီး ေအးသြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေပါက္ေစးက်ေအာင္ က်ိဳထားတဲ့ သၾကားရည္လူးၿပီး ဆယ္ယူကာ အေျခာက္ခံထားရပါမယ္။ သၾကားေတြ ေျခာက္ေသြ႕သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ စားသံုးဖို႔ အသင့္ျဖစ္ေနတဲ့ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ကိုေတာ့ ကေလးငယ္မ်ား သေရစာအေနနဲ႔ စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ၾကြပ္ၾကြပ္မြမြခ်ိဳခ်ိဳေလးနဲ႔ အရသာရွိလွတဲ့ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ကို ကေလးငယ္မ်ား သြားေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ဂ်ိဳးဂ်ိဳးၾကြပ္ၾကြပ္ စားၾကရတာ အားရစရာ ေကာင္းလွပါတယ္။  မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ကို ကေလးငယ္မ်ားသာမက လူငယ္လူရြယ္မ်ားလည္း ေန႔လယ္ေန႔ခင္း အဆာေျပ ေရေႏြးၾကမ္းနဲ႔ ျမည္းေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ထဲမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ ျမန္မာ့အစားအစာမ်ားမွာ ပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္တန္ဖိုးမ်ား စာအုပ္အလိုအရ မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ စားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ ၃၃၂ ကီလိုကယ္လိုရီ၊ ကာဗိုဟိုက္ၿဒိတ္ ၆၉.၉၀ ဂရမ္၊ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၉.၄၇ ဂရမ္အျပင္ အဆီဓာတ္ ၁.၆၇ ဂရမ္ ပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း ေရးသား တင္ျပလို႔အၿပီးမွာ ယခု ဆက္လက္ၿပီး “မန္းမေရြး” ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရ တန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

          မန္းမေရြးကိုေတာ့ စာ႐ႈသူမ်ား စားဖူးၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ မန္းမေရြးပြပြမြမြ ႀကီးမ်ားမွာ ထန္းလ်က္ရည္နဲ႔ သမေအာင္ နယ္ထားတာမို႔ စားရတာ ခ်ိဳျမျမနဲ႔ အရသာ ရွိလွပါတယ္။ မန္းမေရြးလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့-

၁။  ဆန္  –  ႏို႔ဆီဘူး ၃ ဘူး

၂။  ဆီ  –  ၅ က်ပ္သား

၃။  ထန္းလ်က္  –  ၁၀ က်ပ္သား

၄။  ဆား  –  အနည္းငယ္တို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          လိုအပ္တဲ့ အဆာေတြစံုၿပီဆိုရင္ ပထမဆံုး ေကာက္ညႇင္းဆန္ကို ေရစင္ေအာင္ ေဆးၿပီး ေပါင္းေခ်ာင္နဲ႔ ေပါင္းရပါမယ္။ ေကာက္ညႇင္းဆန္ကို ေပါင္းၿပီးတဲ့အခါ ညက္ေနေအာင္ ေထာင္းရပါမယ္။

          မုန္႔ေတြ ညက္သြားတဲ့အခါ အသင့္က်ိဳၿပီး စစ္ထားတဲ့ ထန္းလ်က္ရည္ပ်စ္ပ်စ္နဲ႔အတူ ခပ္နာနာ နယ္ေပးရပါမယ္။ မုန္႔ေတြနယ္သားရတဲ့အခါ ဆီအနည္းငယ္သုတ္လိမ္းၿပီး ပုလင္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊ သစ္သားတလိမ့္တံုးနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ပါးပါးေလးရေအာင္ လွိမ့္ေပးရပါမယ္။ တလိမ့္တံုးနဲ႔ လွိမ့္လို႔ မုန္႔ခ်ပ္ပါးပါးေလးေတြ ရတဲ့အခါ ေနပူပူမွာ ျဖန္႔ၿပီး လွန္းထားရပါမယ္။ ေနလွန္းလိုက္လို႔ မုန္႔ေတြ ခပ္ထပ္ထပ္ရွိလာတဲ့အခါ  ကတ္ေၾကးကို ဆီသုတ္ၿပီး ႀကိဳက္တဲ့အရြယ္ ညႇပ္ထားရပါမယ္။ ညႇပ္ထားတဲ့ မုန္႔ေတြကို ေျခာက္ေနေအာင္ ထပ္လွန္းရပါမယ္။

          အဲဒီလို ေျခာက္ေနေအာင္ လွန္းထားတဲ့ မုန္႔ခ်ပ္ေတြကို သံပူပူမွာ ေလွာ္ရပါမယ္။ ဒီအခါ မုန္႔ေတြပြလာၿပီး အေခ်ာင္းလံုးကေလးေတြ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီမုန္႔ေခ်ာင္း မြမြေလးမ်ားကို ေပါက္ေစးက်ေအာင္ က်ိဳထားတဲ့ ထန္းလ်က္ရည္နဲ႔ သမေအာင္ ဆမ္းေပးရပါမယ္။ အဲဒီအခါမွာ ၾကြပ္မြခ်ိဳျမေနတဲ့ “မန္းမေရြး” ကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          မန္းမေရြးၾကြပ္ၾကြပ္မြမြႀကီးမ်ားကို ျခင္းေတာင္းၾကဲႀကီးေတြထဲမွာ ဖက္ေျခာက္မ်ားခင္းၿပီး ထည့္လို႔ စီးပြားျဖစ္ေရာင္းခ်ကာ ျမင္႐ံုနဲ႔တင္ စားခ်င္စဖြယ္ ေကာင္းလွပါတယ္။ မန္းမေရြးျြကပ္ျြကပ္မြမြႀကီးမ်ားကိုေတာ့ ကေလးေရာ လူႀကီးပါမက်န္ စားဖူးသူတိုင္း စြဲမက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ မန္းမေရြးထဲမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားကို ေလ့လာတဲ့အခါ မန္းမေရြးစားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ ၃၈၁ ကီလိုကယ္လိုရီ၊ ကာဗို ဟိုက္ၿဒိတ္ ၉၀.၁၀ ဂရမ္၊ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၂.၈၀ ဂရမ္ႏွင့္ အဆီဓာတ္မ်ား ပါဝင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ယခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ျမန္မာ့႐ိုးရာ မုန္႔မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက သေရစာ “မုန္႔ႀကိဳးလိမ္ႏွင့္ မန္းမေရြး” ရဲ႕  အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားနဲ႔ ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပရင္း “ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” အခန္းကို ဒီမွာတင္ပဲ ရပ္နားခြင့္ျပဳပါရွင္။

ေလးစားစြာျဖင့္

(ဆန္းဆန္းဦး)

Facebook Comments