“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” ေခါက္မုန္႔

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ျမန္မာ့႐ိုးရာမုန္႔မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက မုန္႔စိမ္းေပါင္း၊ မုန္႔လက္ေကာက္၊ မုန္႔ပ်ားသလက္၊ မုန္႔ဆီေၾကာ္ စတဲ့ ျမန္မာ့မုန္႔မ်ားအေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလမွာေတာ့ ျမန္မာ့႐ိုးရာသေရစာတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ “ေခါက္မုန္႔” ျပဳလုပ္နည္းနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပထားပါတယ္။

          ေခါက္မုန္႔ကိုေတာ့ စာ႐ႈသူအေတာ္မ်ားမ်ား ျမင္ဖူး၊ ၾကားဖူး၊ စားဖူးၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

          ေခါက္မုန္႔မွာ ပဲလြမ္းေစ့၊ ထန္းလ်က္၊ အုန္းသီးတို႔နဲ႔လုပ္တဲ့ အုန္းသီး၊ ထန္းလ်က္ အရသာခ်ိဳတဲ့ ေခါက္မုန္႔ရယ္၊ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥအလံုးလိုက္ေဖာက္ထည့္ၿပီး အရသာဆိမ့္ဆိမ့္ေလးခံ နံနံပင္၊ င႐ုတ္သီးစိမ္း၊ မဆလာတို႔နဲ႔ အမည္စံု၊ အရသာစံုပါဝင္တဲ့ ေခါက္မုန္႔သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။

          ဦးစြာ ထန္းလ်က္၊ အုန္းသီးတို႔နဲ႔လုပ္တဲ့ ေခါက္မုန္႔ျပဳလုပ္နည္းကို ေရးသားတင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါက္မုန္႔လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆန္ၾကမ္း ၁ ျပည္၊ ထန္းလ်က္ ၅၀ က်ပ္သား၊ အုန္းသီး ၁ လံုး၊ ပဲလြမ္းေစ့ ႏို႔ဆီဘူး ၂  ဘူး၊ ဆားအနည္းငယ္နဲ႔ စားဆိုဒါ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၂ ဇြန္းတို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          လိုအပ္တဲ့ အဆာေတြ အားလံုးစံုၿပီဆိုရင္ ဦးစြာ ဆန္ကို ေရေဆးၿပီး ႀကိတ္ဆံုနဲ႔ ႀကိတ္ရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ မုန္႔ရည္ကို အဝတ္အိတ္တစ္လံုးနဲ႔ထည့္ၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ေရစစ္သြားတဲ့အခါ မုန္႔ႏွစ္ရည္ကို ဆားနဲ႔စားဆိုဒါ သင့္႐ံုထည့္ၿပီး မပ်စ္မက်ဲ မုန္႔ရည္စပ္ရပါမယ္။ ထန္းလ်က္  ၅၀ က်ပ္သားကို ေညာင္ေစးက်ေအာင္ က်ိဳၿပီး အမိႈက္သ႐ိုက္မပါေအာင္ ပိတ္ပါးေလးနဲ႔ စစ္ထားရပါမယ္။ အုန္းသီး ၁ လံုးကိုေတာ့ အုန္းသီးဆံ ဖတ္ေလးေတြရေအာင္ ျခစ္ထားရပါမယ္။ ပဲလြမ္းေစ့ေတြကိုေတာ့ ျပဳတ္ထားရပါမယ္။

          ေခါက္မုန္႔လုပ္တဲ့အိုးကေတာ့ သံဒယ္ပိုင္းျပန္႔ျပန္႔ေလး လိုအပ္ပါမယ္။ မီးဖိုေပၚမွာ သံဒယ္ပိုင္းေလးကိုတင္ၿပီး အသင့္ေဖ်ာ္ထားတဲ့ မုန္႔ႏွစ္ရည္ကို ဇြန္းႀကီး ၁ ဇြန္း ခပ္ယူကာ ျဖန္႔ေပးရပါမယ္။ အဲဒီမုန္႔ရည္ေပၚကို ေညာင္ေစးက်ေအာင္ က်ိဳထားတဲ့ ထန္းလ်က္ရည္ အနည္းငယ္ ျဖန္႔ခင္းၿပီး ပဲလြမ္းေစ့ျပဳတ္ ၁၅ ေစ့ေလာက္ျဖဴးကာ စေလာင္းဖံုးနဲ႔ အုပ္ထားရပါမယ္။ ခဏအၾကာ မုန္႔က်က္လာတဲ့အခါ ျခစ္ထားတဲ့ အုန္းသီးဆံေတြျဖဴးကာ ျပန္ေခါက္ၿပီး စားသံုးႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          ေခါက္မုန္႔ကေတာ့ ခ်ိဳခ်ိဳဆိမ့္ဆိမ့္ေလးျဖစ္လို႔ ပူပူေႏြးေႏြး မြမြေလး စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ေန႔လယ္ခင္း အဆာေျပ ေရေႏြးၾကမ္းနဲ႔ ျမည္းႏိုင္သလို လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီတို႔နဲ႔တြဲၿပီး အခ်ိဳပြဲအေနနဲ႔ အခ်ိဳတည္းလို႔လည္း ရပါတယ္။

          ခ်ိဳဆိမ့္ေမႊးေခါက္မုန္႔ေလးကိုေတာ့ ကေလးသူငယ္က စလို႔ လူရြယ္၊ လူႀကီးအဆံုး အရြယ္သံုးပါးမေရြး အားလံုးႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ လုပ္စားရင္လည္း စရိတ္စက သက္သာၿပီး လုပ္ရတာလည္း လြယ္ကူလို႔ မိသားစုေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး လုပ္စားသင့္တဲ့ သေရစာ ျမန္မာ့မုန္႔တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

          ဘဲဥ၊ ၾကက္ဥနဲ႔ေခါက္မုန္႔အဆိမ့္ လုပ္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ထန္းလ်က္နဲ႔လုပ္စားတဲ့ ေခါက္မုန္႔လုပ္သလို မုန္႔ႏွစ္ရည္ကို ေဖ်ာ္စပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမုန္႔ႏွစ္ရည္ရၿပီဆိုရင္ ေခါက္မုန္႔လုပ္တဲ့ သံဒယ္ပိုင္းျပန္႔ျပန္႔ထဲမွာ မုန္႔ႏွစ္ရည္ကို ျဖန္႔ခင္းၿပီး ၾကက္ဥ (သို႔) ဘဲဥကို မုန္႔ႏွစ္ေပၚက ေဖာက္ထည့္ကာ ျဖန္႔ၿပီး စေလာင္းဖံုးနဲ႔ အုပ္ထားရပါမယ္။ ခဏအၾကာ မွာေတာ့ စေလာင္းဖံုးကိုဖယ္ၿပီး ေခါက္မုန္႔ခ်ပ္ကို ေကာ္ယူကာ အလယ္က ေခါက္ၿပီး အရသာဆိမ့္ဆိမ့္ေလးနဲ႔ ၾကက္ဥေခါက္မုန္႔မြမြေလးကို စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          ထန္းလ်က္၊ အုန္းသီးနဲ႔ျပဳလုပ္တဲ့ ေခါက္မုန္႔က အရသာခ်ိဳခ်ိဳဆိမ့္ဆိမ့္ေလးနဲ႔ စားရတာ အရသာရွိလွသလို ၾကက္ဥေခါက္မုန္႔မြမြေလးကလည္း အဆိမ့္အရသာအျပင္ ၾကက္ဥနံ႔သင္းပ်ံ႕ပ်ံ႕နဲ႔မို႔ စားဖူးသူတိုင္းကို စြဲမက္ေစပါတယ္။

          အခုတစ္ခါ တင္ျပလိုတဲ့ေခါက္မုန္႔ကေတာ့ ေဂၚဖီထုပ္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ နံနံပင္၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းနဲ႔ မဆလာစတဲ့ အဆာမ်ားမ်ားနဲ႔ျပဳလုပ္တဲ့ ေခါက္မုန္႔ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေခါက္မုန္႔ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆန္ၾကမ္း၊ ဆား၊ စားေဆာ္ဒါ၊ ေဂၚဖီ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ နံနံပင္၊ င႐ုတ္သီးစိမ္းနဲ႔ မဆလာတို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          ဦးစြာ ဆန္ၾကမ္းကို ေရေဆးၿပီး ႀကိတ္ဆံုမွာ ႀကိတ္ရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ မုန္႔ရည္ကို အဝတ္အိတ္တစ္လံုးမွာ ထည့္ၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ေရစစ္သြားတဲ့အခါ မုန္႔ႏွစ္ရည္ကို ဆားနဲ႔ စားေဆာ္ဒါ သင့္႐ံုထည့္ၿပီး မပ်စ္မက်ဲ မုန္႔ရည္ရေအာင္ စပ္ရပါမယ္။

          ေဂၚဖီထုပ္ကို ပါးပါးလွီးထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကိုလည္း ပါးပါးလွီးၿပီး နံနံပင္နဲ႔ င႐ုတ္သီးစိမ္းေတြကိုလည္း ေရေဆးကာ ပါးပါးလွီးထားရပါမယ္။

          ေခါက္မုန္႔ထဲထည့္မယ့္ အဆာေတြအားလံုးစံုၿပီဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆံုး ေခါက္မုန္႔လုပ္မယ့္ သံဒယ္အိုးျပန္႔ျပန္႔ကို မီးဖိုေပၚတင္ရပါမယ္။ အိုးခင္းပူလာေတာ့မွ အိုးခင္းကို အဝတ္နဲ႔သုတ္ၿပီး မုန္႔ရည္ကို အိုးခင္းေပၚမွာ ခင္းရပါမယ္။ မုန္႔ရည္ေပၚက ေဂၚဖီ၊ ခရမ္းခ်ဥ္ သီးႏွင့္ င႐ုတ္သီးစိမ္းတို႔ကိုထည့္ၿပီး အေပၚက စေလာင္းဖံုးနဲ႔ အုပ္ထားရပါမယ္။ ခဏအၾကာမွာ စေလာင္းဖံုးကိုဖြင့္ၿပီး နံနံပင္နဲ႔ မဆလာျဖဴးကာ မုန္႔ကို သံေကာ္ျပားနဲ႔ ေကာ္ယူၿပီး အလယ္က ေခါက္ကာ အသီးအရြက္စံုစံုနဲ႔ အရသာရွိလွတဲ့ ေခါက္မုန္႔ေမႊးေမႊးေလးကို စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          အဲဒီလို အသီးအရြက္စံုနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ေခါက္မုန္႔ထဲမွာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဆီသုတ္အဝတ္ေလးမွာ ဆီရႊဲရႊဲသုတ္ၿပီး လုပ္စားေလ့ရွိပါတယ္။ အသီးအရြက္အျပင္ ဆီေလးပါ ပိုလာေတာ့ အရသာစံုၿပီး ပိုလို႔စားေကာင္းေစတာ အမွန္ပါပဲ။ င႐ုတ္သီးစပ္ရွိမ္းရွိမ္း၊ မဆလာနံ႔သင္းသင္းေလးနဲ႔မို႔ အသီးအရြက္စံုေခါက္မုန္႔ကိုလည္း စားဖူးသူတိုင္း ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္ရွင္။

          အသီးအရြက္စံုစံုနဲ႔ စပ္ရွိမ္းရွိမ္းေမႊးေတးေတး ေခါက္မုန္႔ေလးကိုေတာ့ လူလတ္ပိုင္းနဲ႔ လူႀကီးပိုင္းေတြက ပိုၿပီးအျမတ္တႏိုး စားသံုးၾကပါတယ္။ ေန႔လယ္ေန႔ခင္း အဆာေျပ ေရေႏြးၾကမ္းနဲ႔ ျမည္းႏိုင္တဲ့ ထိပ္တန္းသေရစာတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

          ျမန္မာ့႐ိုးရာသေရစာမုန္႔တစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ “ေခါက္မုန္႔” ဟာ လုပ္ရတာ လြယ္ကူတဲ့အျပင္  အဆာပလာပါဝင္တာကလည္း အမည္မမ်ားလို႔ မိသားစုသိုက္သိုက္ဝန္းဝန္းနဲ႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး မၾကာခဏလုပ္စားသင့္တဲ့ မုန္႔တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

          စားရတာအရသာရွိ႐ံုသာမက အကုန္အက်လည္း သက္သာလွတဲ့ “ေခါက္မုန္႔” ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ အာဟာရဌာနခြဲက ထုတ္ေဝတဲ့ “မိသားစုအာဟာရႏွင့္ ျမန္မာ့အစားအစာ” စာအုပ္အလိုအရ ေခါက္မုန္႔စားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ  အင္အားဓာတ္အေနနဲ႔ ၃၈၇ ကီလိုကယ္လိုရီ ပါဝင္ၿပီး ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၇.၁ ဂရမ္ပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          အခုလမွာေတာ့ ျမန္မာ့႐ိုးရာ မုန္႔မ်ားစြာရွိတဲ့အထဲက သေရစာ “ေခါက္မုန္႔” ရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားနဲ႔ ေခါက္မုန္႔ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပရင္း “ျမန္မာ့ အစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” က႑ကို ေရးသားတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

ေလးစားစြာျဖင့္

ဆန္းဆန္းဦး

Facebook Comments