“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” သစ္သီးစံုေဖ်ာ္ရည္

by ဆန္းဆန္းဦး for Food Magazine

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          တစ္စတစ္စနဲ႔ ပူျပင္းလာတဲ့ ေႏြရဲ႕အပူဒဏ္ေၾကာင့္ လူေတြဟာ ပင္ပန္းႏြမ္းလ် ေနတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုပင္ပန္းေနတဲ့အခါမွာ အေမာအပန္းေျပ၊ ေရငတ္ေျပ၊ ေရဆာေျပ၊ စားစရာ ဒါမွမဟုတ္ ေသာက္စရာတစ္ခုခုကို သတိရတတ္ၾကပါတယ္။ အရည္ရႊမ္းတဲ့ အသီးအႏွံတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို စားလိုက္ရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လတ္ဆတ္တဲ့ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္တစ္ခုခုကို ေသာက္လိုက္ရရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ရင္ထဲမွာ ေအးၿပီး ႏွလံုးဟဒယကို ၾကည္လင္ရႊင္ပ်သြားေစတတ္ပါတယ္။

          ဒါေၾကာင့္ ယခုလ “ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” အခန္းမွာေတာ့ “ဖရဲ၊ သခြား၊ ငွက္ေပ်ာ၊ သေဘၤာ၊ နာနတ္” စတဲ့ သစ္သီးစံုေဖ်ာ္ရည္ ျပဳလုပ္သံုးစြဲပံုမ်ားႏွင့္ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။

          “သစ္သီးစံုေဖ်ာ္ရည္”လို႔ ဆိုေပမယ့္လည္း သစ္သီးတစ္မ်ိဳးတည္းကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ ေသာက္ႏိုင္တာမို႔ ပထမဦးစြာ သစ္သီးတစ္မ်ိဳးခ်င္းစီကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္တဲ့နည္းမ်ားကို တင္ျပပါမယ္။

          ပထမဆံုး ဖရဲသီးေဖ်ာ္ရည္ ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားကို တင္ျပလိုပါတယ္။ ဖရဲသီးမွာ အဝါမ်ိဳးနဲ႔ အနီမ်ိဳးဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိရာမွာ အဝါမ်ိဳးကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အနီမ်ိဳးကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္လို႔ ရပါတယ္။

          ပထမဆံုး ဖရဲသီးကို အလံုးလိုက္ ေရစင္ေအာင္ ေဆးရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ အလယ္တည့္တည့္က ခြဲၿပီး အစိတ္ေလးေတြ စိတ္ရပါမယ္။ အဲဒီဖရဲသီးစိတ္ေတြကို အတံုးေသးေသးေလးေတြ ရေအာင္ ဓားနဲ႔ အေပၚကေန အရာေလးေတြေပးၿပီး အခြံမပါေအာင္၊ ေအာက္ခံအျဖဴအသားေတြ မပါေအာင္ ပါးပါးေလးေတြ လွီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါ မွာေတာ့ ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားရွိတဲ့ ဖရဲသီးတံုးေလးေတြ ရရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဖရဲသီးတံုးေလးေတြ လွီးထည့္ထားတဲ့ ဇလံုထဲကို ေရခဲတံုးခပ္ႀကီးႀကီး ထည့္စိမ္ထားလို႔လည္း ရပါတယ္။ ေရခဲတံုးထည့္မစိမ္ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေရခဲေတြကို မြမြေၾကေနေအာင္ ေရခဲအိတ္ထဲမွာ ထည့္ၿပီး ထုေျခထားရပါမယ္။

          အဲဒီေနာက္ သၾကား ၅၀ က်ပ္သားေလာက္ကို ေရနဲ႔ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္က်ိဳထားရပါမယ္။ သၾကားရည္အဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ဖန္ခြက္ထဲမွာ ဖရဲသီးကိုထည့္၊ ေရခဲကိုလည္း ထည့္၊ သၾကားရည္ သင့္႐ံုထည့္ၿပီး ဇြန္း ၁ ေခ်ာင္းတပ္ကာ ဖရဲသီးေဖ်ာ္ရည္ခ်ိဳေအးေမႊးေလးကို စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဖရဲသီးေဖ်ာ္ရည္ထဲမွာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ႏို႔စိမ္းေလးထည့္ၿပီး အခ်ိဳအရသာအျပင္ ခ်ိဳဆိမ့္တဲ့ အရသာကိုပါ ခံစားေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          ဖရဲသီးေဖ်ာ္ရည္ကိုေတာ့ ကေလး၊ လူႀကီး စြဲမက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ အခုလို ပူျပင္းတဲ့ကာလမွာ အလြန္စားသံုးသင့္တဲ့ စားစရာတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဖရဲသီးရဲ႕ ရနံ႔ သင္းသင္းေလးအျပင္ ေရခဲနဲ႔ သၾကားပါေနတာမို႔ ေသာက္သံုးရသူတိုင္းရဲ႕ ႏွလံုးဟဒယကို ၾကည္လင္ရႊင္ပ်ေစပါတယ္။

          ဖရဲသီးေဖ်ာ္ရည္နည္းတူ ေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ သစ္သီးတစ္မ်ိဳးကေတာ့ သခမသီးလို႔ေခၚတဲ့ သခြားခ်ိဳသီးျဖစ္ပါတယ္။ သခြားခ်ိဳသီးကို မႏၱေလးဘက္မွာေတာ့ သခြားေမႊးသီးလို႔ ေခၚေဝၚေလ့ရွိၾကပါတယ္။ သခမသီးလို႔ေခၚတဲ့ သခြားေမႊးသီးကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆံုး သခြားေမႊးသီးအလံုးလိုက္ကို ေရစင္ေအာင္ ေဆးၿပီး အခြံႏႊာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခြံႏႊာထားတဲ့ သခြားေမႊးသီး အလံုးလိုက္ကို အလယ္တည့္တည့္က ဓားနဲ႔ ထက္ျခမ္းခြဲၿပီး အတြင္းက အေစ့ေတြကို ထုတ္ပစ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

          ၿပီးလွ်င္ သခြားေမႊးသီးေတြကို အတံုးအေသးေလးေတြရေအာင္ လွီးၿပီး ဇလံုတစ္လံုးထဲမွာ ထည့္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ သၾကားေတြကို ေရနည္းနည္းထည့္ၿပီး ခပ္ပ်စ္ပ်စ္က်ိဳထားရပါမယ္။ ေရခဲေတြကိုေတာ့ ေၾကမြေနေအာင္ ႐ိုက္ခြဲထားရပါမယ္။ အားလံုးအဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ဖန္ခြက္ထဲမွာ သခြားေမႊးသီးကိုထည့္၊ ေရခဲထည့္၊ သၾကားရည္နဲ႔ ဆား အနည္းငယ္ထည့္ၿပီး သမေအာင္ ေမႊေပးရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ ခ်ိဳေအးၿပီး ေမႊးေနတဲ့ သခြားေမႊးေဖ်ာ္ရည္ကို ရရွိၿပီမို႔ ေရငတ္ေျပ၊ အေမာအပန္းေျပ သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။

          တခ်ိဳ႕ကေတာ့ သခြားေမႊးေဖ်ာ္ရည္ထဲမွာ ႏို႔ဆီ (သို႔) ႏို႔စိမ္း ထည့္ၿပီး ခ်ိဳခ်ိဳဆိမ့္ဆိမ့္ အရသာေလးကို ခံစားေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          ငွက္ေပ်ာသီးေဖ်ာ္ရည္ကို မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဖ်ာ္စက္နဲ႔ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ငွက္ေပ်ာသီးကို အခြံႏႊာၿပီး ခပ္ပါးပါးလွီးထားရပါမယ္။ သၾကားကို ေရနည္းနည္းနဲ႔ သၾကားရည္ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္က်ိဳထားရပါမယ္။ ႏို႔ဆီ (သို႔) ႏို႔စိမ္း တစ္ဘူးနဲ႔ ဆားအနည္းငယ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ေရခဲကိုေတာ့ ျခစ္ခံုနဲ႔ မြမြေလးျဖစ္ေအာင္ ျခစ္ထားရပါမယ္။

          လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြစံုၿပီဆိုရင္ ေဖ်ာ္စက္ထဲမွာ ငွက္ေပ်ာသီး၊ သၾကားရည္၊ ဆားအနည္းငယ္၊ ႏို႔ဆီ (သို႔) ႏို႔စိမ္း အနည္းငယ္နဲ႔ ေရခဲျခစ္ လက္ႏွစ္ဆုပ္စာေလာက္ ထည့္ၿပီး ေဖ်ာ္ရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ ခ်ိဳဆိမ့္ေအးေမႊးေနတဲ့ ငွက္ေပ်ာသီးေဖ်ာ္ရည္ကို ရရွိပါၿပီ။

          ငွက္ေပ်ာသီးစက္ေဖ်ာ္အစား ငွက္ေပ်ာသီးလက္ေဖ်ာ္လည္း လုပ္ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ငွက္ေပ်ာသီးလက္ေဖ်ာ္ ေဖ်ာ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ စက္ကို မသံုးဘဲ ဖန္ခြက္ထဲမွာ လွီးထားတဲ့ ငွက္ေပ်ာသီးအတံုးေလးေတြကို ထည့္ၿပီး သၾကားရည္၊ ႏို႔စိမ္း၊ ေရခဲနဲ႔ ဆား အနည္းငယ္တို႔ကိုပါ တစ္ခါတည္းထည့္ကာ ဇြန္းနဲ႔ ေမႊေႏွာက္ေဖ်ာ္ေသာက္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္နဲ႔ ေဖ်ာ္ရတာမို႔ လက္ေဖ်ာ္လို႔ တင္စားၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ငွက္ေပ်ာသီးေဖ်ာ္ရည္ လုပ္ေသာက္ၾကသလို သေဘၤာသီးမွည့္ကိုလည္း ေဖ်ာ္ရည္ လုပ္ေသာက္လို႔ရပါတယ္။ သေဘၤာသီးေဖ်ာ္ရည္ လုပ္ေသာက္မယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုး သေဘၤာသီးကို အလံုးလိုက္ ေရစင္ေအာင္ေဆးၿပီး အခြံေတြကို ေျပာင္စင္သြားေအာင္ ႏႊာထားရပါမယ္။

          ၿပီးလွ်င္ သေဘၤာသီးအလံုးလိုက္ကို အလယ္တည့္တည့္ခြဲၿပီး အထဲက သေဘၤာေစ့ေတြ ထုတ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ သေဘၤာသီးကို အတံုးေသးေသးေတြရေအာင္ လွီးထားရပါမယ္။ သၾကားကို ေရနည္းနည္းနဲ႔ ခပ္ပ်စ္ပ်စ္ က်ိဳထားရပါမယ္။ သေဘၤာသီးကို ဖရဲသီးနဲ႔ သခြားေမႊးသီးတို႔လို သၾကားရည္၊ ေရခဲတို႔နဲ႔ လက္နဲ႔ေဖ်ာ္ေသာက္တဲ့အခါ ႏို႔ဆီ၊ ႏို႔စိမ္း ထည့္ေသာက္ေလ့မရွိၾကေပမယ့္ စက္နဲ႔ ေဖ်ာ္ေသာက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ ႏို႔ဆီ (သို႔) ႏို႔စိမ္းေလး ပါးပါးထည့္ၿပီး ငွက္ေပ်ာသီးရည္ ေဖ်ာ္ေသာက္သလို ခ်ိဳခ်ိဳဆိမ့္ဆိမ့္ ေမႊးေမႊးေအးေအးေလး ေဖ်ာ္ေသာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ သေဘၤာသီးေဖ်ာ္ရည္ကိုလည္း ေသာက္ဖူးသူတိုင္း စြဲမက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။

          နာနတ္သီးေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ နာနတ္သီးကို မ်က္စိေတြပါ မက်န္ေအာင္ အခြံႏႊာရပါမယ္။ ၿပီးလွ်င္ အလယ္အူတိုင္ထုတ္ၿပီး အတံုးေသးေသး ေလးေတြရေအာင္ လွီးထားရပါမယ္။ သၾကားကို ခပ္ပ်စ္ပ်စ္က်ိဳၿပီး အမိႈက္သ႐ိုက္ ကင္းစင္ေအာင္ ေရစစ္ေလးနဲ႔ စစ္ရပါမယ္။ ေရခဲကိုေတာ့ အတံုးေသးေသးေလးေတြ ရေအာင္ ခြဲေျခထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ ဖန္ခြက္တစ္လံုးထဲမွာ နာနတ္သီး၊ သၾကားရည္၊ ဆားႏွင့္ ေရခဲတို႔ကို ထည့္ၿပီး သမေအာင္ ေမႊေပးရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ ခ်ိဳခ်ိဳခ်ဥ္ခ်ဥ္ အရသာရွိတဲ့ နာနတ္သီးေဖ်ာ္ရည္ကို စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကပါၿပီ။

          နာနတ္သီးကို အခုလို အစိမ္းအတိုင္း ေဖ်ာ္ေသာက္ႏိုင္သလို နာနတ္သီးကို ျပဳတ္ ၿပီး သၾကားရည္စိမ္ထားတဲ့ နာနတ္သီးျပဳတ္ကိုလည္း ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ အခုလို သစ္သီးတစ္မ်ိဳးခ်င္းစီကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္ႏိုင္သလို တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အခု ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဖရဲသီး၊ သခြားေမႊး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ သေဘၤာသီး၊ နာနတ္စတဲ့ အသီးအႏွံမ်ိဳးစံုကို  ေရာထည့္ၿပီး “သစ္သီးစံုေဖ်ာ္ရည္” လုပ္ေသာက္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အသီးအႏွံစံုေတာ့ အရသာစံုခံစားၾကရပါတယ္။

          လတ္ဆတ္တဲ့သစ္သီးေတြကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ေသာက္တာမို႔ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္မ်ားက အေမာအပန္းေျပ၊ ရင္ပူ၊ ေရငတ္ေျပေစ႐ံုသာမက အာဟာရဓာတ္မ်ားလည္း ျပည့္ဝစြာ ပါဝင္တာေတြ႕ရပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအနဲ႔ ဗီတာမင္စီဓာတ္အျပင္ ထံုးဓာတ္နဲ႔ ဖိုင္ဘာဓာတ္မ်ား ရရွိႏိုင္တာမို႔ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ကို ပူျပင္းလွတဲ့ ယခုလို ေႏြကာလမွာ ပိုၿပီး ေသာက္သံုးသင့္ၾကပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ယခုလမွာေတာ့ “သစ္သီးစံုေဖ်ာ္ရည္” ျပဳလုပ္သံုးစြဲနည္းမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ရွင္။

ေလးစားစြာျဖင့္

ဆန္းဆန္းဦး

Facebook Comments