“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” သာကူ

by ဆန္းဆန္းဦး (ျမန္မာ့အသံ) for Food Magazine

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ယခုလ “ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” အခန္းကေန ရာသီအလိုက္ ထြက္ေပၚလာတဲ့  ရာသီစာသီးႏွံမ်ား၊ ရာသီစာဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ ျမန္မာ့မုန္႔ပဲသေရစာ မ်ားအေၾကာင္းကို တစ္လႏွင့္တစ္လ မ႐ိုးမထပ္ရေလေအာင္ ေရးသားတင္ျပေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

          ဒီလမွာေတာ့ ျမန္မာမုန္႔ပဲသေရစာမ်ားထဲက “သာကူ” ရဲ႕  အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းကို တင္ျပဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ “သာကူ” နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မုန္႔ပဲသေရစာမ်ားကိုေတာ့ စာ႐ႈသူမ်ား ၾကားဖူး၊ စားဖူးၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ “သာကူ” လို႔ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ သာကူက်ိဳပူပူေႏြးေႏြးကို ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို သတိရမိၾကမွာပါ။ သာကူက်ိဳအျပင္ သာကူ မုန္႔ဖက္ထုပ္၊ သာကူျပင္ စတဲ့ သေရစာမ်ားကလည္း သာကူကို အေျခခံၿပီး ျပဳလုပ္ရတဲ့ သေရစာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

          ဦးစြာ “သာကူက်ိဳ” ျပဳလုပ္စားသံုးနည္းကို တင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သာကူက်ိဳမယ္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ထန္းလ်က္ ဒါမွမဟုတ္ သၾကားနဲ႔ အုန္းသီးအျပင္ အေလးအေပါ့အတြက္ ဆားအနည္းငယ္ လိုအပ္ပါတယ္။ သာကူေစ့၂၅ က်ပ္သားကိုက်ိဳမည္ဆိုလွ်င္ သၾကား ၂၅ က်ပ္သား၊ အုန္းသီးတစ္လံုးနဲ႔ ဆားသင့္႐ံုေလာက္ လိုအပ္ပါတယ္။

          ဦးစြာ သာကူေစ့ေတြကို ဖုန္မႈန္႔ေတြ မပါေအာင္ ေရစင္ေအာင္ ေဆးရပါမယ္။ သၾကားကို လည္း ေရနည္းနည္းနဲ႔က်ိဳၿပီး ပိတ္ပါးေလးနဲ႔ စစ္ရပါမယ္။ အုန္းသီးေတြကိုေတာ့ အခြံႏႊာၿပီး အုန္းသီးဆံေလးေတြရေအာင္ ျခစ္ယူထားရပါမယ္။ အိုးခပ္သင့္သင့္တစ္လံုးထဲမွာ ေရသင့္႐ံုထည့္ၿပီး သၾကားရည္ကိုပါ ထည့္က်ိဳရပါမယ္။ သၾကားရည္ ပြက္ပြက္ဆူလာတဲ့အခါ ေရေဆးထားတဲ့ သာကူေတြကို ထည့္ရပါမယ္။ သာကူေစ့က မ်က္ဆံေလးေတြ ေပ်ာက္သြားတဲ့အခါမွာေတာ့ အသင့္ျခစ္ထားတဲ့ အုန္းသီးဆံ ျဖဴျဖဴလြလြကို သာကူအိုးထဲမွာ ထည့္က်ိဳရပါမယ္။ ခဏအၾကာမွာေတာ့ အုန္းႏို႔နံ႔လိႈင္ေနတဲ့  အုန္းႏို႔သာကူက်ိဳ ပူပူေႏြးေႏြးကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          “သာကူ” က်ိဳတဲ့အခါ တခ်ိဳ႕က အုန္းသီးကိုျခစ္ၿပီး အုန္းသီးဆံမႈန္႔ကို အသံုးျပဳၾကသလို တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အုန္းသီးကိုျခစ္ၿပီး အုန္းႏို႔ရည္ညႇစ္ကာ အဲဒီအုန္းႏို႔ရည္ကိုမွ သာကူက်ိဳတဲ့ထဲကို ထည့္က်ိဳေလ့ရွိပါတယ္။

          “သာကူ” က်ိဳတဲ့အခါ သၾကားကို အသံုးျပဳႏိုင္သလို  သၾကားအစား  ထန္းလ်က္နဲ႔လည္း က်ိဳစားေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ထန္းလ်က္နဲ႔ က်ိဳမယ္ဆိုလွ်င္ေတာ့ ထန္းလ်က္ကို နည္းနည္းနဲ႔က်ိဳၿပီး ထန္းလ်က္ထဲက အမိႈက္နဲ႔ သဲေတြကင္းစင္ေအာင္ ထန္းလ်က္ရည္ကို ပိတ္ပါးေလးနဲ႔ စစ္ရပါမယ္။ စစ္ၿပီးသားထန္းလ်က္ရည္ထဲကိုမွ ေရသင့္ေတာ္႐ံုေလာက္ ထည့္က်ိဳၿပီး ေရေႏြးပြက္ပြက္ဆူလာတဲ့အခါ ထန္းလ်က္ရည္အိုးထဲကို သာကူေတြ ထည့္ရပါမယ္။ သာကူေစ့ေလးေတြ မ်က္ဆံေပ်ာက္တဲ့အခါမွာမွ အသင့္ျခစ္ၿပီးသား အုန္းသီးဆံ ဒါမွမဟုတ္ အသင့္ညႇစ္ထားတဲ့ အုန္းႏို႔ရည္ကို ထည့္ၿပီး က်ိဳရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ ထန္းလ်က္နံ႔ေလးေရာ အုန္းႏို႔နံ႔ေလးပါသင္းေနတဲ့ “သာကူက်ိဳ”  ေမႊးေမႊးေလးကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက်သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

          “သာကူက်ိဳ” ကိုေတာ့ လူႀကီး၊ လူငယ္၊ လူရြယ္ပါမက်န္ အရြယ္သံုးပါးစလံုး ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကပါတယ္။ သာကူက်ိဳရတာ ကရိကထ မမ်ားဘဲ လြယ္ကူလွတဲ့အျပင္ အာဟာရဓာတ္မ်ားလည္း ျပည့္ဝကံုလံုစြာပါဝင္ေနတာမို႔ မိသားစုအာဟာရအတြက္ အိမ္ေထာင္ရွင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား မၾကာခဏ စီမံေပးသင့္တဲ့ သေရစာတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

          သာကူကို သူ႔ခ်ည္းသက္သက္ သၾကားနဲ႔ က်ိဳထားရင္ သၾကားသာကူ၊ ထန္းလ်က္နဲ႔က်ိဳလွ်င္ ထန္းလ်က္သာကူလို႔ ေခၚေဝၚသံုးစြဲေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အဲဒီသာကူက်ိဳထဲမွာ ကန္စြန္းဥ ဒါမွမဟုတ္ အာလူးကို ေရာထည့္ၿပီး အခ်ိဳအတြက္ သၾကားေနာက္ထပ္တစ္ဆ ထပ္ကဲၿပီး က်ိဳထားတဲ့ သာကူက်ိဳကိုေတာ့ “ပသွ်ဴးသာကူ” လို႔ ေခၚေဝၚသံုးစြဲေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ ခါသႀကၤန္ကာလမွာ စတုဒိသာ ေကြ်းေမြးလွဴဒါန္းၾကတဲ့အခါ သာကူက်ိဳက မ႑ပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မုန္႔လံုးေရေပၚ၊ မုန္႔လက္ေဆာင္း၊ ေရႊရင္ေအးတို႔နဲ႔အၿပိဳင္ ေနရာယူေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ သႀကၤန္ေရနဲ႔ ေအးေနတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ကို သာကူက်ိဳပူပူေလးက အေႏြးဓာတ္ေပးစြမ္းႏိုင္ပါတယ္။

          သာကူကို “သာကူက်ိဳ” အျပင္ “သာကူမုန္႔ဖက္ထုပ္” လည္း  ျပဳလုပ္စားသံုးႏိုင္ပါ တယ္။ သာကူမုန္႔ဖက္ထုပ္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့-

၁။       သာကူေစ့ ၁ ပိႆာ

၂။       သၾကား ၄၀ က်ပ္သား

၃။       အုန္းသီး ၂ လံုး

၄။       ဆားအနည္းငယ္ႏွင့္

၅။       ငွက္ေပ်ာဖက္တို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြအားလံုး စံုၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဦးစြာ သာကူေစ့ေတြကို ေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာေအာင္ ႏွစ္ႀကိမ္ေရေဆးၿပီး ႏွပ္ထားရပါမယ္။ အုန္းသီးေတြကိုေတာ့ ျခစ္ၿပီး သၾကားနဲ႔ သမေအာင္ နယ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ သာကူေစ့ေတြကို ေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာေအာင္နယ္ၿပီး အလံုးေလးေတြ လံုးထားရပါမယ္။ အဲဒီလိုလံုးထားတဲ့ သာကူေတြကို တစ္လံုးစီယူၿပီး လက္ေပၚမွာ ျပားလိုက္ၿပီးေတာ့ သမေအာင္ အုန္းသီးနဲ႔ သၾကားတို႔ကို ဌာပနာရပါမယ္။ ငွက္ေပ်ာဖက္ရဲ႕ မ်က္နွာျပင္ကို ဆီနည္းနည္းသုတ္ၿပီး ကေတာ့ပံုလုပ္ကာ မုန္႔လံုးကိုထည့္ၿပီး ထုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ ေပါင္းအိုးထဲမွာ မုန္႔ထုပ္ေတြကို စီထည့္ၿပီး ေပါင္းရပါမယ္။ အေငြ႕လိႈင္လိႈင္ထြက္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ႏူးညံ့အိေထြးၿပီး ခ်ိဳေမႊးေနတဲ့ “သာကူ မုန္႔ဖက္ထုပ္” ကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက် စားသံုးႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သာကူမုန္႔ဖက္ထုပ္ ကိုလည္း  စားဖူးသူတိုင္း စြဲမက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။

          သာကူကို ပသွ်ဴးသာကူက်ိဳမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သာကူ ၂၅ က်ပ္သားကို သၾကား ၂၅ က်ပ္သားနဲ႔ အတူေရာၿပီး ကရင္ဆိုဒါတစ္ပုလင္းေလာင္းထည့္ကာ ဆားေလးသင့္႐ံု ထည့္ၿပီး က်ိဳရပါမယ္။ သာကူေတြ မ်က္ဆံေပ်ာက္တဲ့အထိ က်ိဳၿပီး ဗန္းတစ္ခ်ပ္ထဲမွာ သာကူေတြကို ျဖန္႔ကာ အေအးခံထားရပါမယ္။ အုန္းသီး မႏုမရင့္တစ္လံုးေလာက္ကို  အုန္းသီးဆံေလးေတြ ျခစ္ယူထားရပါမယ္။ သာကူေတြေအးသြားတဲ့အခါ တစ္လုပ္စာ အေနေတာ္အရြယ္လွီးၿပီး အုန္းသီးမႈန္႔ထဲမွာ လူးေပးရပါမယ္။ အဲဒီလို အလံုးေလးေတြရတဲ့အခါ ပန္းကန္ျပားထဲမွာ လွပေအာင္ စီထည့္ၿပီး အေပၚကမွတစ္ခါ အုန္းသီးဆံေလးေတြ ထပ္ျဖဴးကာ ဧည့္ဝတ္ျပဳႏိုင္ပါတယ္။ သာကူ၊ သၾကားနဲ႔ အုန္းသီးတို႔ရဲ႕ အိေထြးခ်ိဳဆိမ့္တဲ့ အရသာအျပင္ ကရင္ဆိုဒါနံ႔ သင္းသင္းေလးကိုပါ ခံစားရတာမို႔ ပသွ်ဴးသာကူကိုလည္း စားဖူးသူတိုင္း ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ စားၿပီးရင္း စားခ်င္လွတဲ့ ခ်ိဳဆိမ့္ေမႊး ပသွ်ဴးသာကူမုန္႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကရင္ဆိုဒါ မရွိရင္တာ့ “ႏွင္းရည္” အနံ႔ကို ထည့္ၿပီး အနီ၊ အစိမ္း ႀကိဳက္ရာ အေရာင္ထည့္ကာ ျပဳလုပ္စားသံုးႏိုင္ၾကပါတယ္။

          သာကူကို သာကူက်ိဳ၊ သာကူမုန္႔ဖက္ထုပ္၊ ပသွ်ဴးသာကူမုန္႔တို႔အျပင္ “သာကူျပင္” လည္း ျပဳလုပ္စားသံုးႏိုင္ပါတယ္။ သာကူျပင္ ျပဳလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ –

၁။       သာကူေစ့  ၅၀ က်ပ္သား

၂။       သၾကား ၃၀ က်ပ္သား

၃။       အုန္းသီးရင့္ရင့္ႀကီး ၁ လံုးႏွင့္

၄။       ဆား အနည္းငယ္တို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

          သာကူျပင္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သၾကားေတြကို ေရသင့္႐ံုထည့္ၿပီး ဆူေအာင္ က်ိဳရပါမယ္။ သာကူေစ့ေတြကိုလည္း ေရေဆးၿပီး သၾကားရည္ထဲ ထည့္ရပါမယ္။ အုန္းႏို႔ေႏွာင္းရည္ေတြနဲ႔အတူ ဆားေလး သင့္႐ံုေလာက္ထည့္ၿပီး သာကူေစ့ေတြ မ်က္ဆံေပ်ာက္တဲ့အထိ က်ိဳကာ မုန္႔ဗန္းထဲကို ေလာင္းခ်ရပါမယ္။ အဲဒီအေပၚကမွ အုန္းႏို႔ဦးေရ ေတြကို ေလာင္းခ်ၿပီး အေပၚမီးေအးေအးေလး တင္ေပးရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ အရသာ ခ်ိဳဆိမ့္ေမႊးေနတဲ့ သာကူျပင္ အိအိေထြးေထြးကို ရရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။

          သာကူထဲမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေရးသားတဲ့ “ျမန္မာ့အစားအစာ၏အာဟာရ” စာအုပ္အလိုအရ သာကူစားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ ၃၅၈ ကီလိုကယ္လိုရီနဲ႔ ကစီဓာတ္ ၈၇.၁ ဂရမ္ ပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ဒီလမွာေတာ့  ျမန္မာ့႐ိုးရာ သေရစာမ်ားထဲက “သာကူ” ကို နည္းမ်ိဳးစံု ျပဳလုပ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ သာကူရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

Facebook Comments