“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” ပန္းေဂၚဖီႏွင့္ ေဂၚဖီထုပ္

by ဆန္းဆန္းဦး (ျမန္မာ့အသံ) for Food Magazine

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ယခုလိုသမယ ေဆာင္းရာသီကာလမွာ ပန္းေဂၚဖီနဲ႔ ေဂၚ ဖီထုပ္မ်ားကို လႈိင္လႈိင္ေပါေပါ စားသုံးႏိုင္ပါတယ္။ ပန္းေဂၚဖီကို ပန္းထုပ္၊ ပန္းမုန္လာ၊ ေဂၚဖီပန္း၊ ေဂၚဖီပြင့္လို႔လည္း ေခၚေ၀ၚတတ္ပါေသးတယ္။

          ယခုလအတြက္ ျမန္မာ့႐ုိးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရအခန္းမွာေတာ့ ရာသီစာ                   “ပန္းေဂၚဖီႏွင့္ ေဂၚဖီထုပ္” တို႔ရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအၾကာင္းကို တင္ျပဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ပန္းေဂၚဖီကို ၀က္သား၊ ပုစြန္ စတဲ့အသားမ်ားနဲ႔ေရာၿပီး ေၾကာ္စားႏုိင္သလို ဘဲဥ၊ ၾကက္ဥနဲ႔လည္း ေၾကာ္စားႏိုင္ပါတယ္။ အသားနဲ႔ ေရာေၾကာ္တဲ့အခါ အခ်ဳိအရသာ ပိုကဲသလို ဘဲဥ၊ ၾကက္ဥနဲ႔ေၾကာ္ရင္ေတာ့ ဆိမ့္တဲ့အရသာ ပိုကဲေစပါတယ္။

          စားေသာက္ဆိုင္ႀကီးမ်ားမွာ ေစ်းႀကီးေပး၀ယ္ရတဲ့ ၁၂ မ်ဳိးဟင္းခ်ဳိ၊ အစိမ္းေၾကာ္၊ ခ်ဳိခ်ဥ္ေၾကာ္၊ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္နဲ႔ အခ်ဳိ၊ အစပ္၊ အဆိမ့္အရသာ စုံေအာင္ဖန္တီးထားတဲ့ “ယိုးဒယားဟင္းခ်ဳိ”ထဲမွာလည္း ပန္းေဂၚဖီကိုထည့္ၿပီး ေၾကာ္ခ်က္ေလ့ရွိပါတယ္။

          အခုလို ေၾကာ္စား၊ ဟင္းခ်ဳိခ်က္စားႏုိင္တဲ့အျပင္ “ပန္းေဂၚဖီ” ကို သုပ္ၿပီးေတာ့လည္း စားႏိုင္ပါတယ္။ ပန္းေဂၚဖီသုပ္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆုံး ပန္းေဂၚဖီကို ခပ္ေသးေသး လွီး၊ မက်က္တက်က္ျပဳတ္ၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ ၾကက္သြန္နီ ဥႀကီးႀကီး ၂ ဥကိုလည္း ပန္းေဂၚဖီလိုပဲ ပါးပါးလွီးကာ ေရေဆးၿပီး စစ္ထားရပါမယ္။

          ပုစြန္ေျခာက္မႈန္႔၊ ႏွမ္းေလွာ္၊ ေျမပဲေလွာ္မႈန္႔၊ ငံျပာရည္ (သို႔) ဆား သင့္႐ုံထည့္လို႔ ၾကက္သြန္ေၾကာ္ႏုိင္ႏုိင္နဲ႔ ေၾကာ္ထားတဲ့  ဆီခ်က္ကုိ ေလာင္းၿပီး သုပ္စားႏုိင္ပါတယ္။ အခ်ဥ္ႀကိဳက္တတ္ရင္ေတာ့ သံပရာရည္ေလးညႇစ္ၿပီး သုံးေဆာင္ရင္ အလြန္အရသာရွိလွတဲ့ အသုပ္တစ္ပြဲကို ရရွိႏုိင္ပါတယ္ရွင္။

          ပန္းေဂၚဖီကို သနပ္သုပ္လုပ္ၿပီးေတာ့လည္း စားသုံးႏုိင္ပါတယ္။ ပန္းေဂၚဖီသနပ္ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆုံး ပန္းေဂၚဖီကို ခပ္ေသးေသးလွီး၊ မုန္လာဥနီနဲ႔ င႐ုတ္သီး စိမ္းတို႔ကိုလည္း လွီးၿပီး ေနတစ္ေနျပရပါမယ္။ ရွလကာရည္အျပင္း ႏွစ္ဇြန္းထည့္ထားတဲ့ ေရက်က္ေအးထဲကို “ပဲပိုးတီ” နဲ႔အတူ ပန္းေဂၚဖီကို ထည့္ၿပီး ဖန္ပုလင္းအတြင္းမွာ ၃ ရက္စိမ္ရပါမယ္။ ၃ ရက္စိမ္ၿပီးရင္ အခ်ဥ္ရည္ထဲက ဆယ္ယူၿပီး သၾကားနဲ႔ နယ္ရပါမယ္။ ခ်င္းကိုလည္း ပါးပါးလွီးၿပီး ဆီသတ္ရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ ၾကက္သြန္ျဖဴ ဆီသတ္ ထားတဲ့အိုးကို မီးဖိုေပၚကခ်ၿပီး င႐ုတ္သီးအေရာင္တင္မႈန္႔ကို ထည့္ရပါမယ္။ ေနလွမ္းထားတဲ့ ပန္းေဂၚဖီကို မဆလာနဲ႔နယ္ၿပီး ခ်င္းဆီသတ္ေလာင္းထည့္လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အနံ႔အရသာနဲ႔ ျပည့္စုံေကာင္းမြန္လွတဲ့ ပန္းေဂၚဖီသနပ္ကို ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီပန္းေဂၚဖီသနပ္ကို ပဲနီေလး ဟင္းခ်ဳိပူပူေလးနဲ႔ တြဲဖက္သုံးေဆာင္ရင္ အလြန္အရသာ ရွိလွပါတယ္ရွင္။

          ၀က္သားဆီျပန္၊ ငါးဆီျပန္ဟင္းမ်ားမွာလည္း ပန္းေဂၚဖီကိုေရာၿပီး ဟင္းပြားေအာင္ ဖန္တီးႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီဟင္းမ်ားမွာဆိုရင္ ပန္းေဂၚဖီဟာ ႏူးညံ့အိေထြးၿပီး အရသာခ်ဳိခ်ဳိ ေလးနဲ႔ တစ္မ်ဳိးခံတြင္းေတြ႕ေစပါတယ္။

          ျမန္မာေဆးက်မ္းေတြမွာေတာ့ ပန္းေဂၚဖီရဲ႕ အာနိသင္ကို “ပန္းေဂၚဖီသည္ ေလကို ပြားေစ၏။ အူကို တြန္႔ေစ၏။ အနာမွာ အသားႏုတက္ေစ၏၊ သလိပ္၊ သည္းေျခ၊ ေဒါသ မ်ားကို ၿငိမ္းေစ၏။ ႏွလုံး၊ ဒူလာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းေစတတ္၏” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

          ပန္းေဂၚဖီရဲ႕ အာဟာရတန္ဖုိးမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပလို႔အၿပီးမွာ ေဂၚဖီထုပ္ရဲ႕ အသုံး၀င္ပုံမ်ားကို ဆက္လက္ၿပီး တင္ျပလိုပါတယ္။

          ေဂၚဖီထုပ္ဟာ ဟင္းလ်ာအေနနဲ႔ အဆာအျဖစ္ ဟင္းပြားေအာင္ ဖန္တီးရာမွာ အသုံး၀င္လွတာမို႔ အိမ္ရွင္မေတြရဲ႕ လက္စြဲလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေဂၚဖီထုပ္ကို မုန္လာထုပ္လို႔လည္း အရပ္ေဒသလိုက္ၿပီး ေခၚေ၀ၚၾကပါတယ္။ လူသုံးမ်ားတဲ့အတြက္ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔အျပား စိုက္ပ်ဳိးၾကေပမယ့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ေအာင္ပန္း၊ ပင္းတယနဲ႔ ေပြးလွစတဲ့ ေဒသေတြမွာေတာ့ စီးပြားျဖစ္ အႀကီးအက်ယ္ စိုက္ပ်ဳိးျဖစ္ထြန္းပါတယ္။

          ေဂၚဖီထုပ္ကို အေၾကာ္၊ အသုပ္စတဲ့ အခ်ဳိဟင္းေတြမွာ အဓိကထား စားသုံးတာ မ်ားပါတယ္။ လူသုံးအမ်ားဆုံးကေတာ့ ေဂၚဖီထုပ္ကိုေၾကာ္စားတဲ့ နည္းပါပဲရွင္။ ေဂၚ ဖီထုပ္ ေၾကာ္မယ္ဆိုရင္ ႀကိဳက္ရာအသားတစ္မ်ဳိးကို ပထမဆုံးေၾကာ္ရပါမယ္။ အသားက်က္ခါနီးမွာ ၾကက္သြန္နီကိုထည့္ၿပီး ႏြမ္းသြားရင္ ခပ္ထူထူလွီးထားတဲ့ ေဂၚဖီထုပ္ကိုထည့္ၿပီး ဆား၊ ပဲငံျပာရည္၊ ဟင္းခတ္မႈန္႔ သင့္ေအာင္ထည့္ကာ ေၾကာ္စားႏိုင္ပါတယ္။

          အခုလို အသားနဲ႔မေၾကာ္ဘဲ ဆား၊ ပဲငံျပာရည္ေလးနဲ႔ သက္သတ္လြတ္လည္း ေၾကာ္စားႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ေဂၚဖီထုပ္ရဲ႕ အခ်ဳိအရသာေလးအျပင္ အဆိမ့္ အရသာေလး ပိုေကာင္းေအာင္ ဘဲဥ၊ ၾကက္ဥနဲ႔ ေၾကာ္စားေလ့ရွိပါတယ္။

          ေခါက္ဆြဲေၾကာ္၊ ၾကာဆံေၾကာ္၊ အစိမ္းေၾကာ္၊ ေကာ္ျပန္႔စိမ္းနဲ႔ ေကာ္ျပန္႔ေၾကာ္တို႔မွာေတာ့ ေဂၚဖီထုပ္ဟာ မပါရင္မၿပီးေလာက္ေအာင္ အသုံး၀င္လွပါတယ္။ ေဂၚဖီထုပ္ကို ဟင္းခ်ဳိ၊ ဟင္းခါးလည္း ခ်က္ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဂၚဖီထုပ္ ဟင္းခါးပူပူေလးနဲ႔ အသုပ္စုံတစ္ပြဲဟာ အလြန္လိုက္ဖက္လွပါတယ္။ ေဂၚဖီထုပ္ကို  ဟင္းခ်ဳိ၊ ေၾကာ္ခ်က္ စသျဖင့္ နည္းမ်ဳိးစုံ စီမံစားသုံးႏိုင္သလို လက္ဖက္သုပ္၊ ေခါက္ဆြဲသုပ္ စတဲ့ အသုပ္မ်ဳိးစုံ မွာလည္း ေဂၚဖီထုပ္ကို ပါးပါးလွီးၿပီး အဆာအျဖစ္နဲ႔ အမ်ားဆုံး အသုံးျပဳနိုင္ပါတယ္။

          အဲဒီလို ဟင္းအမည္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အမ်ဳိးမ်ဳိး အဖုံဖုံ ထည့္သြင္းအသုံးျပဳနိုင္တဲ့ ေဂၚဖီထုပ္ကို  အခ်ဳိနည္းေတြ ႐ုိးအီလို႔ အခ်ဥ္ဟင္းေလးပဲ ခ်က္စားခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခုလိုရာသီမွာ ဂ်ဴးျမစ္၊ ေဂၚရခါးသီးနဲ႔ ေဂၚဖီထုပ္ကို ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ားမ်ားနဲ႔ ခ်ဥ္ရည္ဟင္း ခ်က္စားႏိုင္ပါတယ္။ ငါးရံ႕၊ ငါးခူ၊ ငါးက်ည္း ရရာတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို အေနေတာ္ တုံးတစ္ၿပီး

ဆား၊ နႏြင္း၊ ငံျပာရည္တို႔နဲ႔ ဆုပ္နယ္ကာ ၾကက္သြန္အျဖဴ/အနီ၊ ခ်င္း၊ င႐ုတ္သီး ေထာင္းၿပီးသား အႏွစ္မ်ားနဲ႔အတူ ေဂၚဖီထုပ္၊ ေဂၚရခါးသီးနဲ႔ ဂ်ဴးျမစ္တို႔ကိုပါ  ဒန္အိုးအဖုံးကို ပိတ္ၿပီး လုံးခ်က္ ခ်က္ႏုိင္ပါတယ္။ အရသာေလးပင္ေအာင္နဲ႔ အခ်ဥ္အရသာေလး ပိုေအာင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကိုေတာ့ မ်ားမ်ားထည့္သင့္ပါတယ္။ အားလုံးဟာ ရာသီစာ သီးႏွံမ်ားျဖစ္လို႔ ေစ်းလည္း မမ်ားလွပါဘူးရွင္။

          တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို ေလွ်ာ့သုံးၿပီး မန္က်ည္းရည္ေလးနဲ႔ ခ်က္ေလ့ရွိပါတယ္။ အိုးခ်ခါနီးမွာ နံနံပင္ေလးအုပ္ၿပီး ခ်က္ထားတဲ့ ေဂၚဖီထုပ္၊ ဂ်ဴးျမစ္ခ်ဥ္ရည္ဟင္းဟာ အနံ႔အရသာနဲ႔ ျပည့္စုံလွတဲ့ လွ်ာရင္းျမက္ဖြယ္ ဟင္းတစ္မည္ပါပဲရွင္။  အဲဒီခ်ဥ္ရည္ဟင္းကို ငါးေျခာက္ေၾကာ္ စပ္စပ္ေလး (သို႔) င႐ုတ္သီးအညာေထာင္း ေမႊးေမႊးေလးနဲ႔ တြဲဖက္သုံးေဆာင္ၾကရင္ျဖင့္ ထမင္းပြဲက မထႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ခံတြင္းေတြ႕ၾကမွာ အမွန္ပါပဲရွင္။

          အခုလို ဟင္းပြဲထည္၀ါေစလွတဲ့ ေဂၚဖီထုပ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ အာဟာရဓာတ္မ်ားကို ေလ့လာတဲ့အခါ  အာဟာရဌာနခြဲက ထုတ္ေ၀တဲ့ “ျမန္မာ့အစားအစာမ်ားမွာ ပါ၀င္ေသာ အာဟာရဓာတ္မ်ား” စာအုပ္ အလိုအရ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ ၅.၃၂ ဂရမ္၊ ကယ္လစီယမ္ ၄၅.၆ မီလီဂရမ္နဲ႔ ဖိုင္ဘာဓာတ္မ်ားပါ၀င္ပါတယ္။ ေဂၚဖီထုပ္ကို ခ်က္ျပဳတ္တဲ့အခါ ႏြမ္းရိသြားေအာင္ ၾကာၾကာမခ်က္သင့္ပါဘူး။ မႏြမ္းတႏြမ္း၊ မက်က္တက်က္ေလးခ်က္မွ အာဟာရလည္းမပ်က္ စားလို႔လည္း ေကာင္းပါတယ္။

          တစ္ခုသတိျပဳဖို႔ကေတာ့ ေဂၚဖီထုပ္သာမက ေစာေစာက တင္ျပခဲ့တဲ့ ပန္းေဂၚဖီကိုပါ မလွီးခင္ ေရစင္ေအာင္ ေဆးသင့္ပါတယ္။ ေရေဆးတဲ့အခါမွာလည္း  ေရထဲကို ဆားေလးထည့္ၿပီးမွေဆးရင္ ပန္းေဂၚဖီနဲ႔ ေဂၚဖီထုပ္မွာပါလာတဲ့ ပိုးမႊားေလးေတြရဲ႕ေဘးက ကင္းေ၀း ေစႏုိင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရထဲမွာ အၾကာႀကီးမစိမ္ထားသင့္ပါဘူး။ မခ်က္ခင္ေလးမွာမွ ေဆးေၾကာလွီးျဖတ္ၿပီး ခ်က္သင့္ပါတယ္။ အၾကာႀကီး ေရစိမ္ထားရင္ ပါ၀င္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ ေရထဲမွာ ေပ်ာ္၀င္ေလ်ာ့နည္းသြားႏိုင္လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

          ေဂၚဖီထုပ္လို ဟင္းရြက္စိမ္းသီးႏွံမ်ဳိးကို အစိမ္းလိုက္တို႔စားရင္ ပိုၿပီးအာဟာရ ျပည့္စုံေစေပမယ့္ ပန္းေဂၚဖီ၊ ေဂၚဖီထုပ္စတဲ့ သီးႏွံမ်ဳိးဟာ ေျမမွာကပ္ၿပီး ဖူးပြင့္လာတဲ့ သီးႏွံမ်ဳိးျဖစ္လို႔ သီးႏွံပိုးနဲ႔ ေျမထဲက ပိုးမႊားေလးမ်ား ကပ္တြယ္လာတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိမ္းတို႔မယ္ဆိုရင္ တစ္လႊာခ်င္းခြာ၊ တစ္ရြက္ခ်င္းဖယ္လို႔၊ ပန္းေဂၚဖီဆိုရင္လည္း ပြင့္ဖတ္ပြင့္ခိုင္ေလးေတြကုိ ဖဲ့လို႔ ခုနက တင္ျပခဲ့သလို ဆားရည္ေလးနဲ႔ ခပ္ဖြားဖြားေလး ေဆးၿပီးမွ တို႔ျမႇဳပ္၊ သုပ္ၿပီးစားသင့္ပါတယ္ရွင္။ တို႔စရာအေနနဲ႔ စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရေႏြးေလးေဖ်ာၿပီးမွ သုံးေဆာင္တာ ပိုၿပီးစိတ္ခ်ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ဟင္းပြဲအမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ ဟင္းပြဲထည္ေစတဲ့ ရာသီစာ “ပန္းေဂၚဖီနဲ႔  ေဂၚဖီထုပ္” တို႔ရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပရင္း ယခုလ အစာနဲ႔ အာဟာရအခန္းကို ရပ္နားလိုက္ရပါတယ္ရွင္။

Facebook Comments