“ျမန္မာ့ရိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” မုန္႔လံုးႀကီးေၾကာ္ႏွင့္ မုန္႔လံုးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း

“ျမန္မာ့ရိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ”

မုန္႔လံုးႀကီးေၾကာ္ႏွင့္ မုန္႔လံုးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း

☺ ခ်စ္စြာေသာစာ႐ႈသူမ်ားရွင္ –

            အစာနဲ့အာဟာရအခန္းကေန ရာသီအလိုက္ေပၚ ထြက္လာတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီးဝလံမ်ား၊ ရာသီစာဟင္းလ်ာမ်ား၊ ျမန္မာ့မုန္႔ပဲသေရစာမ်ားအေၾကာင္းကို တစ္လနဲ႔တစ္လ မအီ မထပ္ရေလေအာင္ စီစဥ္ တင္ဆက္ေပးေနတာ စာ႐ႈသူမ်ား အသိပဲျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ‘မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္နဲ႔ မုန္႔လုံးႀကီး အုန္းႏို႔ဆမ္း’ ျပဳလုပ္စားသုံးပုံမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းကို တင္ျပဖို႔စီစဥ္ထားပါတယ္။

            ပထမဆုံး ‘မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္’ ျပဳလုပ္စားသုံးပုံမ်ားကို တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့…

♦   ေကာက္ညႇင္းဆန္   –   တစ္ျပည္

♦   ငစိန္ဆန္   –   နို႔ဆီဘူး ၂ လုံး

♦   သၾကား   –   ၆ဝ က်ပ္သား၊

♦   အုန္းသီး –   ၂ လုံး

♦   ဆီ   –   ၅ဝ သား လိုအပ္ပါတယ္။

            လိုအပ္တဲ့အဆာေတြစုံၿပီဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆုံး ေကာက္ညႇင္းဆန္နဲ႔ ဆန္ၾကမ္းကို ေရေဆးၿပီး တစ္ည ေရစိမ္ကာ ႀကိတ္ဆုံနဲ႔ႀကိတ္ရပါမယ္။ ႀကိတ္လို႔ရတဲ့ မုန္႔ႏွစ္ရည္ေတြကို အဝတ္အိတ္သန္႔သန္႔ထဲမွာ ထည့္ၿပီး အေပၚကေန ေက်ာက္ပ်ဥ္ ဒါမွမဟုတ္ င႐ုတ္ဆုံ စတဲ့အေလးအပင္မ်ားနဲ႔ ဖိထားရပါမယ္။ အဲဒီလိုဖိထား လို႔ရလာတဲ့ မုန္႔ႏွစ္ေတြကို အေစးေပါက္ေအာင္ နယ္ထားရပါမယ္။

            အုန္းသီးႏွစ္လုံးကို အခြံခြာ၊ ထက္ျခမ္းခြဲၿပီး အသားေတြကို အရွည္လိုက္ေလးေတြရေအာင္ ျခစ္ယူထား ရပါမယ္။ သၾကားေတြကို ေညာင္ေစးေပါက္ေအာင္ က်ိဳၿပီး အုန္းသီးဌာပနာအတြက္ အုန္းယိုက်ိဳထားရပါမယ္။

            အုန္းယိုအဆင္သင့္ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေစာေစာက အသင့္နယ္ထားတဲ့မုန္႔ႏွစ္ေတြကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ အရြယ္လုံးၿပီး အထဲမွာ အုန္းယိုကို ဌာပနာကာ ျပန္ပိတ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ ဒယ္အိုးထဲမွာ ဆီထည့္ၿပီး ဆီက်က္တဲ့အခါ မုန္႔လုံးေတြကိုထည့္ကာ ေၾကာ္ရပါမယ္။

            မုန္႔လုံးေတြ အနီေရာင္သမ္းလာၿပီး ၾကြပ္လာၿပီး အေရာင္ေလးေတြနီလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အိုးထဲက ဆယ္ယူကာ ခ်ဳိဆိမ့္ေမႊးေနတဲ့ မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္တစ္ပြဲကို စိတ္တိုင္းက် သုံးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ကိုေတာ့ ကေလးေကာ လူႀကီးပါမက်န္ စားဖူးသူတိုင္း စြဲမက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ နံနက္အေစာစာအျဖစ္ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီတို႔နဲ႔ ျမည္းႏိုင္သလို ေန႔လယ္၊ ေန႔ခင္း အဆာျပည္ ေရေႏြးၾကမ္းနဲ႔လည္း တြဲဖက္သုံးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ျမန္မာ့႐ိုးရာ သေရစာမုန္႔တစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ကို သၾကားနဲ႔ အုန္းသီးဌာပနာၿပီး ျပဳလုပ္ႏိုင္သလို သၾကားအစား ထန္းလ်က္ထည့္ၿပီး ေတာ့လည္း ျပဳလုပ္သုံးေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္ရွင္။ ဒူးရင္းသီးနံ႔ေလးရခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အုန္းယိုဌာပနာထဲမွာ ဒူးရင္းယိုေလးကိုပါထည့္ၿပီး ျပဳလုပ္သုံးေဆာင္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ အနံ႔ေကာ အရသာပါ ျပည့္စုံေကာင္းမြန္လွတ့ဲ ‘မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္’ ကို ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ ျပဳလုပ္စားသုံးပုံမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပလို႔အၿပီးမွာ ‘မုန္႔လုံးႀကီး အုန္းႏို႔ဆမ္း’ ျပဳလုပ္စား သုံးပုံမ်ားအေၾကာင္းကို တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းဆိုတာကေတာ့ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းၿပီး စားသုံးၾကတာမို႔ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း လို႔ ေခၚဆိုၾကဟန္တူပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့…

♦   ေကာက္ညႇင္းဆန္     –           တစ္ျပည္

♦ ငစိန္ဆန္   –   ႏို႔ဆီဘူး ၂ လုံး

♦  အုန္းသီး   –   ႏွစ္လုံး

♦   သၾကား   –   ၄ဝ သား

♦   ဆား   – အနည္းငယ္ လိုအပ္ပါတယ္။

            လိုအပ္တဲ့အဆာေတြ စုံၿပီဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆုံး ေကာက္ညႇင္းဆန္နဲ႔ ငစိန္ဆန္ေတြကို ေရစိမ္ၿပီး ႀကိတ္ဆုံနဲ႔ ႀကိတ္ရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေရစစ္သြားေအာင္ မုန္႔ႏွစ္ရည္ေတြကို အေလးအပင္တစ္ခုခုနဲ႔ဖိကာ ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ေရစစ္သြားတဲ့မုန္႔ႏွစ္ေတြကိုမွ တစ္ခါ ဆားေလး သင့္႐ုံထည့္လို႔ မုန္႔သားေတြ ေစးသြားေအာင္ နယ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီလို မုန္႔ကိုနယ္တာကို မုန္႔ႏွဲတယ္ လို႔ေခၚပါတယ္။

            အဲဒီလိုေစးေနေအာင္ နယ္ထားတဲ့ မုန္႔ႏွစ္ေတြကို မွ ၾကက္ဥလုံးေလာက္ အရြယ္ေလးေတြရေအာင္လုံးၿပီး ေရေႏြးပြက္ပြက္ဆူထဲမွာ ျပဳတ္ရပါမယ္။ မုန္႔ေတြက်က္တဲ့အခါ ေရေႏြးထဲက ဆယ္ယူကာ ေရစစ္ထားရပါမယ္။

            အုန္းသီး ၂ လုံးကို အခြံႏႊာ၊ ျခစ္နဲ႔ျခစ္ၿပီး အုန္းႏို႔ ရည္ညႇစ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီေနာက္ အုန္းႏို႔ရည္နဲ႔ သၾကား (၄ဝ)သားကို ေရာကာက်ဳိရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေစာ ေစာကျပဳတ္ထားတဲ့ မုန္႔လုံးႀကီးေတြကို အုန္းႏို႔နဲ႔ သၾကားေရာက်ဳိထားတဲ့ထဲမွာ ထည့္ၿပီး စိမ္ထားရပါမယ္။ စား သုံးလိုတဲ့အခါ မုန္႔လုံးႀကီးကို ပန္းကန္ထဲထည့္ၿပီး ထိပ္ကေန ကတ္ေၾကးေလးနဲ႔ ကန္႔လန္႔ကာ ျဖတ္ညႇပ္ၿပီး အုန္းႏို႔ရည္ဆမ္းကာ စိတ္တိုင္းက် သုံးေဆာင္ႏိုင္ၾက ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

            အုန္းႏို႔စိမ္ထားတာမို႔ မုန္႔လုံးႀကီးထဲမွာ အခ်ိဳအဆန္တဲ့အခါ မုန္႔လုံးႀကီးကို ပန္းကန္ထဲထည့္ၿပီး ထိပ္ကေန ကတ္ေၾကးေလးနဲ႔ ကန္႔လန္႔ကာျဖတ္ညႇပ္ၿပီး အုန္းႏို႔ရည္ဆမ္းကာ စိတ္တိုင္းက် သုံးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

            အုန္းႏို႔စိမ္ထားတာမို႔ မုန္႔လုံးႀကီးထဲမွာ အခ်ဳိအဆိမ့္ အရသာေလးေတြ ဝင္ေနတဲ့အျပင္၊ အုန္းႏို႔ကိုပါ အေပၚက ထပ္ၿပီးဆမ္းလိုက္တာမို႔ အိအိေထြးေထြး ခ်ဳိခ်ဳိဆိမ့္ဆိမ့္ေလးနဲ႔ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းကို စားဖူးသူတိုင္း ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းလုပ္တဲ့အခါ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ မုန္႔လုံးထဲမွာ အုန္းသီး၊ သၾကား ဌာပနာကိုထည့္ၿပီးမွ ျပဳတ္ၾကတာလည္းရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုဌာပနာထည့္ၿပီးမွ ျပဳတ္ထားတဲ့ မုန္႔လုံးႀကီးကို ဆီျပန္ေနေအာင္ခ်က္ထားတဲ့ အုန္းႏို႔ဆမ္းၿပီး စားေလ့ရွိၾကပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ ၾကြပ္ၾကြပ္ရြရြေလးနဲ႔ စားလို႔ေကာင္းသလို မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းကေတာ့ အိအိေထြးေထြး ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေျပာင္းေလးနဲ႔ စားရတာ အရသာရွိလွပါတယ္။ ၾကြပ္ၾကြပ္ရြရြ မြမြေလးစားခ်င္သူေတြက မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ကို ႏွစ္သက္ၾကသလို ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေျပာင္း အိအိေထြးေထြးေလးကိုမွ ႏွစ္သက္သူေတြကေတာ့ ‘မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း’ ကို ခုံမင္ႏွစ္ၿခိဳက္စြာ စားသုံးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့လည္း မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ကိုေကာ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္းကိုပါ ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး စားသုံးၾကပါတယ္။

            မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္စားသုံးမႈ (၁ဝဝ) ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ (၃၅၈) ကီလိုကယ္လိုရီ၊ ကစီဓာတ္ (၇ဝ.၁)ဂရမ္၊ အဆီဓာတ္ (၆.၉)ဂရမ္နဲ႔

ပ႐ိုတင္းဓာတ္ (၅.၄)ဂရမ္ ပါဝင္တာေတြ႕ရပါတယ္။ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း စားသုံးမႈ (၁ဝဝ)ဂရမ္မွာ အင္အာဓာတ္ (၂၅၇)ကီလိုကယ္လိုရီ၊ ကစီဓာတ္ (၄၉.၉)ဂရမ္၊ အဆီဓာတ္ (၄.၃)ဂရမ္နဲ႔ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ (၄.၈) ဂရမ္ပါ ဝင္တာေတြ႕ရပါတယ္။

☺ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

            အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ‘မုန္႔လုံးႀကီးေၾကာ္နဲ႔ မုန္႔လုံးႀကီးအုန္းႏို႔ဆမ္း’ ျပဳလုပ္စားသုံးပုံမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပအစီရင္ခံရင္း အစာနဲ႔အာဟာရ အခန္းကို ဒီတင္ပဲ ရပ္နားခြင့္ျပဳပါရွင္။

ဆန္းဆန္းဦး

(ျမန္မာ့အသံ)

Facebook Comments